źródło: Turkol
Turystyka Kolejowa TurKol.pl po kilku latach przerwy zaprasza na wyprawę do Trzebieży na pokładzie specjalnych pociągów turystycznych. Z racji budowy SKM na kilka lat wstrzymano nawet ruch pociągów zabytkowych.
Piratem do Polic, Majtkiem do Trzebieży
W tym roku już 30 maja Pirat przemknie do Polic, a z Polic do Trzebieży pojedzie Majtek. Jak informuje Turkol okazją do wyjazdu historycznych pociągów jest przypadający w pierwszym dniu czerwca Międzynarodowy Dzień Dziecka.
Specjalne pociągi turystyczne przejadą odcinkami głównych i lokalnych linii kolejowych przebiegających na terenie Wielkopolski i Pomorza Zachodniego. W trakcie podróży będzie także okazja dla sympatyków kolei do “zaliczenia” linii całkowicie zapomnianych lub nieczynnych w ruchu pasażerskim. Pociągi będą uruchomione przy użyciu składu pociągu z lat 70. XX wieku z lokomotywą elektryczną. W większości przypadków uruchamianych pociągów na przodzie składu ujrzymy zabytkową lokomotywę elektryczną EP05-23 tj. tzw. “CZESIA”!
Okazało się, że zaraz po ogłoszeniu planów zainteresowanie przejazdami na Pomorzu Zachodnim było tak duże, iż zdecydowano na dołączenie do skład pociągu dodatkowych wagonów z lat 80. XX wieku w malowaniu innym jak oryginalne oliwkowe (przedziałowe wagony 2 klasy w malaturze PKP Intercity). Pociągi są objęte całkowitą rezerwacją miejsc a bilety można kupić tutaj
Historia linii klejowej 406
Budowę rozpoczęto w roku 1898, początkowo na planowanej trasie Szczecin (Stettin Hauptbahnhof )- Police (Pölitz) – Jasienica (Jasenitz). Pierwszy odcinek liczący 11 km, uruchomiono 15 marca 1898 roku do obecnej stacji Szczecin Drzetowo (Stettin Bredow). Zaledwie siedem miesięcy później, 1 października 1898 r., wybudowano kolejny odcinek długości 13 kilometrów do miejscowości Police kolejne 5 kilometrów oddano 15 października1898 roku co umożliwiło dojazd do wsi Jasienica. W ten oto sposób, w ciągu równych 7 miesięcy, wybudowano jednotorową, obwodową linię kolejową Szczecina, liczącą 29 kilometrów!
Dla porównania w XXI wieku spółka Trakcja przez pięć lat nie jest w stanie ukończyć jednego toru do Polic!
Linia turystyczna
Od samego początku doceniano wielkie walory turystyczne nowej trasy kolejowej, wysokie wzniesienia Wzgórz Warszewskich, stworzyły niesamowity wręcz wysokogórski klimat. Liczne lasy wzdłuż prawie całej trasy zachęcały, aby wybrać się na grzyby. Sąsiadujące z linią osiedla szybko też doceniły walory i możliwości jakie dała kolej. Na wielu stacjach lub w ich sąsiedztwie, chcąc przyciągnąć turystów, powstawały kawiarenki i restauracje. W Mścięcinie (Messenthin) w środku lasu z Komarzego Młyna (Mückenmühle) zrobiono przepiękną restaurację, gdzie po spiętrzonych wodach Przęsocińskiej Strugi można było popływać na łódkach a nawet kajakach. Dziś w dawnym miejscu Komarzego Młyna pozostał tylko most i w ubiegłym roku Lasy Miejskie zabezpieczyły, odsłonięte przez naturę, fragmenty kamiennego koła młyńskiego. Samo miejsce jest naprawdę urokliwą częścią Szczecina chętnie odwiedzaną przez mieszkańców i zwolenników aktywnego wypoczynku.
Wracamy na tory
Linia 406 cieszyła się ogromną popularnością, czego dowodzą licznie zachowane fotografie, rysunki, kartki pocztowe i obrazy. Ponieważ brakowało dojazdu koleją do Zalewu Szczecińskiego, na początku XX wieku dokonano przedłużenia linii do Trzebieża Szczecińskiego (Ziegenort). To nie pomyłka choć powojenna nazwa miejscowości przez wiele lat była odmiany żeńskiej Trzebież Szczecińska to stacja była rodzaju męskiego. Ostatecznie by ukrócić spory i dysputy nad nazwą, skrócono ją do jednego członu Trzebież. W dniu 15 marca 1910 roku linia została wydłużona o kolejne 8 kilometrów, dzięki czemu mieszkańcy Szczecina i okolic mogli już dojechać pociągiem nad zalew.
Uprzemysłowienie
Kolejne lata sprawiły, że linia z turystycznej stawała się również linią towarową. Rozwój przemysłu, między innymi stocznie Vulcan i Stettiner Oderwerke Fabryki Papieru w Skolwinie (Schlesiche Sulfit-Cellulose Fabrik Feldmühle), a także do fabryki benzyny syntetycznej (Hydrierwerke Pölitz), przyczyniły się do szybkiego rozwoju tej linii. Obsługiwana początkowo górskimi parowozami, ze względu na swój zróżnicowany profil podłużny (największy podjazd na linii, na odcinku Szczecin Gocław (Towarowy) – Szczecin Golęcino wynosi aż 12,67 ‰). W latach 60-tych XX wieku, po zakupie przez PKP wagonów motorowych typu SN61, te właśnie pojazdy wyjechały na linię. W roku 1969 pomiędzy Policami a Jasienicą powstał wielki kombinat chemiczny (dziś nazywający się Grupa Azoty Police S.A.) Oznaczało to dla linii zwiększenie przewozów towarowych.
Na początku lat 80-tych zelektryfikowano linię Szczecin – Trzebież. Ta operacja zakończyła się 23.12.1982 r. a już 29.12.1982 r. uroczyście zainaugurowano na stacji Szczecin Niebuszewo otwarcie zelektryfikowanego połączenia pasażerską jednostką EZT EN57.
Kres przewozów pasażerskich
30 września 2002 r. na trasę Szczecin – Police – Trzebież wyjechało ostatnie 6 par pociągów pasażerskich. Po wstrzymaniu ruchu pociągów pasażerskich stan linii z roku na rok zaczął się pogarszać. Po wykolejeniu się kilku wagonów pociągu towarowego na stacji Szczecin Niebuszewo w lipcu 2003 roku, zamknięto tor nr 2 na odcinku Szczecin Niebuszewo (SN) – Szczecin Gocław Towarowy (SW). W roku 2006 dzięki staraniom Zakładów Chemicznych Police rozpoczęto remont toru nr 2 na odcinku Police – Szczecin Niebuszewo. Dzięki temu przywrócono na części linii ruch dwutorowy. Rok później, na skutek złego stanu technicznego zamknięto tor nr 1 na odcinku Szczecin Niebuszewo – Szczecin Gocław Towarowy.
Kompletny marazm i brak jakichkolwiek inwestycji na linii, nie dawało szans na przywrócenie ruchu pasażerskiego. Jednorazowo pojawiały się wynajęte pociągi specjalne przez lokalne organizacje czy ugrupowania polityczne. Ponadto na linię “wróciły” parowozy na pociagach turystycznych (jednorazowe przejazdy w roku), głównie organizowanych w ramach projektu “Turkol”, ale też na pociągach nadzwyczajnych z Niemiec.
Zmiany
Z dniem 15 grudnia 2019 roku stacja Szczecin Glinki zmieniła nazwę na Szczecin Stołczyn. Dostosowano również kolejny twór nazwowy Szczecin Żelechowo do nazwy osiedla i otrzymał nazwę Szczecin Żelechowa. W roku 2014 ostatecznie zlikwidowano peron nieczynnego przystanku pasażerskiego Police Zakład. W 2018 roku powiało nowością i rozpoczęto budowę węzła drogowego Łękno, zmieniając nieco przebieg linii kolejowej 406 w tym rejonie. Niestety rozprawiono się również z historią przystanku Szczecin Łękno, wyburzając dawny budynek dworca, zlokalizowany przy peronie 1 (w kierunku Polic).
Niedoczekanych nowości ma być więcej
Po latach powrócono do koncepcji SKM. Okazuje się, że nie jest to nowa koncepcja. Prawie 50 letnia wizja, opracowana w 1976 roku na Politechnice Szczecińskiej jako “Studium koncepcyjne szybkiej kolei miejskiej w Szczecinie”. Wprowadzenie Szybkiej Kolei Miejskiej miało na celu skrócenie czasu przejazdu z Osiedla Słonecznego do Zakładów Chemicznych Police z 90 minut do 50 minut. Zakładano również powiązanie tej trasy z istniejącymi i projektowanymi trasami tramwajowymi i autobusowymi. Koncepcja przewidywała, iż w 1978 trasa miała być w pełni niezależna od sieci PKP.
Śmiała wizja i zmarnowane szanse
Ciekawy był też przebieg linii kolejowej, zdecydowani inny od obecnej. Mianowicie od Zakładów Chemicznych, przez Police, następnie łączyłaby się z odgałęzieniem ze stacji Zakłady Chemiczne II, Police Zachodnie i Osiedle Greckie. Następnie przez Mścięcino, Skolwin, Przęsocin III, Przęsocin II, Przęsocin I, Warszewo II, Warszewo I, Żelechową II, Żelechową I, Drzetowo, Stocznię.
Po minięciu w linii prostej stacji kolejowej Szczecin Niebuszewo, linia schodziłaby pod ziemię. Potem pod aleją Wyzwolenia i aleją Niepodległości, gdzie przy skrzyżowaniu Wyzwolenia i Rayskiego miała powstać stacja Centrum. Obecnie nieistniejące już przejście podziemne w tym miejscu było planowane jako zejście do tej stacji. Kolejna stacja to Brama Portowa. Po minięciu tej stacji linia wychodziłaby na powierzchnię, przed stacją Dworzec Główny.
Po przekroczeniu Odry (Zachodniej) linia przebiegałaby w miejscu obecnego torowiska tramwajowego, gdzie przewidywano stacje Parnica, Port Centralny, Gdańska, Basen Górniczy, Port Barkowy, Lotnisko, Zdroje, Klęskowo II, Klęskowo I. Dalszy przebieg jest oznaczony jako „przewidywana rozbudowa” i posiada stacje Słoneczna, Słoneczna II, Góry Bukowe, Płonia i Śmierdnica. Projekt przebiegu SKM w Szczecinie opracowany przez Stowarzyszenie SENS złożony do UM w Szczecinie wraz z wnioskiem o zlecenie studium wykonalności projektu. Ponadto koncepcja zakładała odgałęzienie od stacji Warszewo II przez Warszewo III, Osów, Las Arkoński, Stoki, Niemierzyn, Łękno, Pogodno, Osiedle Przyjaźni, Turzyn, Plac Kościuszki do Dworca Głównego, gdzie linia łączyłaby się z główną linią SKM. Zakładano prędkość 90 km/h, oraz częstotliwość kursowania co 30 minut.
W oparciu o tą koncepcję opracowano później projekt Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju.
To nie koniec nowości.
Obecnie trwają prace projektowe w zakresie rozbudowy infrastruktury kolejowej linii kolejowej nr 406. Ma ona zostać połączona z Portem Morskim Police. Celem inwestycji jest wybudowanie toru dojazdowego, który połączy stację Police z Portem Morskim Police. Będzie on zelektryfikowany jako linia drugorzędna wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Prace projektowe powierzono Multiconsult Polska, które wykona dokumentację projektową na jego budowę wraz z pozyskaniem koniecznych pozwoleń i uzgodnień niezbędnych do zrealizowania robót budowlanych. Ponadto, przygotuje ona m.in. Koncepcję Programowo – Przestrzenną, projekty budowlane zawierające dokumentację geotechniczną i geologiczno-inżynierską. Multiconsult Polska dostarczy również materiały niezbędne do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz do otrzymania pozwoleń na budowę.
Po zakończonej realizacji powstanie linia kolejowa o numerze 437 od stacji Police do punktu styku z infrastrukturą kolejową przyszłej stacji Port Morski Police, nowa sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi i całym wyposażeniem. Co więcej, przewidziany jest wiadukt drogowy lub kolejowy jako skrzyżowanie dwupoziomowe z ulicą w ciągu drogi wojewódzkiej nr 114.
